وقتی خبرها سنگینتر از توان ما میشوند
در روزها و هفتههای اخیر، انتشار گسترده اخبار، تصاویر و ویدیوهای دلخراش از خشونت، کشتهشدن هموطنان و سرکوب، تأثیر عمیقی بر روان و احساسات جامعه ایرانی گذاشته است. بسیاری از ما، چه در داخل ایران و چه خارج از کشور، با موجی از اندوه، خشم، اضطراب، بیخوابی و احساس ناتوانی روبهرو شدهایم. این واکنشها طبیعیاند؛ زیرا ذهن انسان برای مواجهه مداوم با رنج جمعی ساخته نشده است.
دردِ مضاعفِ دوری و بیخبری برای ایرانیان خارج از کشور
برای ایرانیان خارج از کشور، بهویژه در ترکیه، این فشار روانی شکل پیچیدهتری به خود میگیرد. قطع یا اختلال اینترنت و دشواری ارتباط، باعث میشود بسیاری ساعتها یا روزها از حال خانواده و دوستان خود بیخبر بمانند. این بیخبری، اضطراب را تشدید میکند و احساس گناه، درماندگی و تنهایی را افزایش میدهد؛ احساسی که «ناتوانی از کمک» آن را سنگینتر میکند.
چرا این اخبار میتوانند آسیبزا باشند؟
تماشای مکرر تصاویر خشونتآمیز و خبرهای تکاندهنده میتواند به:
- افزایش اضطراب و حملات پانیک
- بیخوابی و کابوس
- کرختی احساسی یا انفجار خشم
- کاهش تمرکز و فرسودگی روانی
- تشدید افسردگی و احساس بیمعنایی
منجر شود. این واکنشها نشانه ضعف نیستند؛ نشانه انسانبودناند.
مراقبت از خود، نه برای عادیسازی، بلکه برای دوامآوردن
مراقبت از سلامت روان به معنای بیتفاوتی یا عادیسازی رنج نیست. برعکس، برای اینکه بتوانیم کنار هم بمانیم و از هم حمایت کنیم، باید توان روانیمان را حفظ کنیم.
توصیههای عملی برای کاهش آسیب روانی
- مدیریت مصرف خبر: زمان مشخصی برای پیگیری اخبار تعیین کنید و از تماشای مداوم ویدیوهای خشونتآمیز پرهیز کنید.
- منبع معتبر انتخاب کنید: دنبالکردن منابع محدود و قابل اعتماد، از آشفتگی ذهنی میکاهد.
- بدن را فراموش نکنید: خواب منظم، آب کافی، حرکت روزانه—even کوتاه—به تنظیم سیستم عصبی کمک میکند.
- احساسات را نامگذاری کنید: نوشتن، صحبتکردن با دوست امن یا گریهکردن، راههای سالم تخلیهاند.
- مرز بگذارید: اگر گفتوگوها شما را از پا میاندازد، حق دارید مکث کنید.
چگونه از راه دور کنار خانوادهمان باشیم؟
- کانالهای ارتباطی جایگزین را از پیش هماهنگ کنید (زمان تماس، پیامهای کوتاه کُدی).
- حمایت عاطفی روشن بدهید: جملات ساده مثل «کنارت هستم» اثرگذارند.
- کمکهای عملی را به شبکههای قابل اعتماد بسپارید؛ لازم نیست همهچیز را خودتان انجام دهید.
قدرت همدلی و شبکههای کوچک حمایتی
در این روزها، شبکههای کوچک همدلی—دوست، خانواده، هموطن—میتوانند بار بزرگی را سبک کنند. شنیدن بدون قضاوت، حضور واقعی (حتی آنلاین)، و یادآوری اینکه «تنها نیستی» نقش حیاتی دارند.
توصیه ویژه به ایرانیان مقیم ترکیه
- اگر احساس میکنید فشار روانی از حد گذشته، از خدمات مشاوره محلی یا آنلاین فارسیزبان استفاده کنید.
- با جامعه ایرانی اطرافتان ارتباط بگیرید؛ جمعهای کوچک امن میتوانند پناه باشند.
- کمکهای داوطلبانه و انسانی—حتی کوچک—احساس اثرگذاری را بازمیگرداند.
اگر حالتان خیلی بد است، کمک حرفهای بگیرید
اگر علائمی مانند افکار آسیب به خود، بیخوابی شدید، یا ناتوانی در انجام کارهای روزمره دارید، کمک حرفهای ضروری است. درخواست کمک نشانه شجاعت است.
سخن آخر: کنار هم، نه برای فراموشی، برای ادامهدادن
این متن نه برای پاککردن درد است و نه برای عادیسازی آن. برای کنار هم ماندن است؛ برای اینکه بتوانیم با حفظ سلامت روان، همدرد بمانیم، کمک کنیم و انسانیتمان را زنده نگه داریم. اگر امروز حالتان خوب نیست، بدانید تنها نیستید—و اگر توان دارید، دستی به دیگری بدهید. همین پیوندهای انسانی، در تاریکترین روزها، چراغ راهاند.
